Bez żadnej umowy od chwili ślubu obowiązuje Was wspólność ustawowa (art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dalej KRO). Wchodzi do niej wynagrodzenie za pracę i dochody z działalności zarobkowej każdego z Was (art. 31 § 2 pkt 1). Do majątku osobistego należy to, co mieliście przed ślubem, oraz spadki i darowizny (art. 33 pkt 1 i 2). Intercyza zmienia ten układ, ale tylko u notariusza i tylko w jednym z czterech wariantów.

Cztery warianty z art. 47 § 1 KRO

Umowa musi mieć formę aktu notarialnego. Może poprzedzać ślub (art. 47 § 1 zd. 2), a później można ją zmienić albo rozwiązać (art. 47 § 2).

Rozdzielność z wyrównaniem dorobków jest rozwiązaniem pośrednim: na co dzień osobne majątki, a dorobkiem każdego z Was jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy (art. 51(3) § 1). Po ustaniu rozdzielności to z Was, którego dorobek jest mniejszy, może żądać wyrównania przez zapłatę lub przeniesienie prawa (art. 51(4) § 1).

Kiedy ma to znaczenie

Zobowiązanie zaciągnięte przez jedno z Was za zgodą drugiego pozwala wierzycielowi sięgnąć także do majątku wspólnego (art. 41 § 1). Gdy zgody nie było, wierzyciel sięga do majątku osobistego dłużnika, jego wynagrodzenia i dochodów z innej działalności, a przy długu związanym z przedsiębiorstwem także do przedmiotów tworzących to przedsiębiorstwo (art. 41 § 2). Przy rozdzielności każde z Was ma osobny majątek i samodzielnie nim zarządza (art. 51 i 51(1)), więc podział na to, co czyje, jest zapisany w akcie.

Intercyza ma więc sens przede wszystkim wtedy, gdy:

• jedno z Was prowadzi firmę albo planuje ją założyć,
• startujecie z bardzo różnym majątkiem, np. jedno ma mieszkanie albo oszczędności,
• zamierzacie brać kredyty lub inwestować osobno.

Wobec banku czy kontrahenta umowa działa tylko wtedy, gdy znali jej zawarcie i rodzaj (art. 47(1)). Jeśli jedno z Was prowadzi firmę, przekażcie partnerom informację na piśmie i zachowajcie dowód doręczenia.

Koszt: maksymalna taksa notarialna

Rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej ustala dla umowy majątkowej małżeńskiej stawkę maksymalną 400 zł (§ 8 pkt 2). Notariusz nie może pobrać za sam akt więcej, ale może mniej. Wypisy aktu kosztują maksymalnie 6 zł za każdą rozpoczętą stronę, przy czym stroną jest tekst o co najmniej 25 wierszach (§ 12 ust. 1 i 2).

Przykład na założeniach, nie na cenniku konkretnej kancelarii: akt ma 3 strony i bierzecie po jednym wypisie dla każdego z Was.

Czy kancelaria dolicza podatek albo inne opłaty, w rozporządzeniu nie znajdziecie, więc kwotę końcową poproście o podanie przed wizytą.

Co ustalić z notariuszem

• Który z czterech wariantów pasuje do Waszej sytuacji i od kiedy ma obowiązywać.
• Czy zawieracie umowę przed ślubem, czy po nim. Art. 47 § 1 dopuszcza oba warianty, a wspólność ustawowa powstaje z chwilą ślubu (art. 31 § 1).
• Co się dzieje po rozwiązaniu umowy: art. 47 § 2 przewiduje powrót wspólności ustawowej, o ile nie ustalicie czegoś innego.

Intercyza dotyczy własności, a nie konta, z którego płacicie rachunki. Rozdzielność majątkowa nie przeszkadza w prowadzeniu wspólnego rachunku na wydatki domowe. Jak to zorganizować, opisujemy w tekście Wspólne konto po ślubie. Dokumenty do zmiany nazwiska zestawiliśmy w artykule Zmiana nazwiska po ślubie.