Pieniądze z kopert od gości nie są opodatkowane, dopóki suma od jednego darczyńcy nie przekroczy kwoty zapisanej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Dla najbliższej rodziny istnieje dodatkowo pełne zwolnienie, ale pod warunkiem zgłoszenia w ciągu 6 miesięcy. Poniżej limity, terminy i przykład z liczbami.

Do której grupy należy darczyńca

Podatek zależy od grupy podatkowej nabywcy, czyli Was jako obdarowanych. Grupę ustala art. 14 ust. 2 według osobistego stosunku nabywcy do darczyńcy. Art. 14 ust. 3 wymienia:

• grupa I: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie,
• grupa II: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych,
• grupa III: inni nabywcy, czyli m.in. znajomi, koledzy z pracy i dalsza rodzina spoza list wyżej.

Ile można dostać bez podatku

Art. 9 ust. 1 mówi, że opodatkowaniu podlega nabycie od jednego zbywcy ponad wskazaną kwotę. Poniżej tej kwoty podatku nie ma.

Kwoty pochodzą z tekstu jednolitego z 2026 r. (Dz.U. poz. 478). Przypis do art. 9 mówi, że aktualną kwotę ustala minister finansów w drodze rozporządzenia na podstawie art. 17 ust. 4, więc przy dużej darowiźnie potwierdźcie ją w urzędzie skarbowym.

Pełne zwolnienie dla najbliższych i 6 miesięcy na zgłoszenie

Art. 4a ust. 1 zwalnia od podatku nabycie przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Warunek: zgłoszenie nabycia naczelnikowi urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Zgłoszenie robicie na formularzu SD-Z2, którego wzór określa rozporządzenie Ministra Finansów z 2015 r.

Dwie rzeczy z tego artykułu przydają się parze:

1. Zgłoszenia nie trzeba składać, gdy suma nabyć od tej samej osoby w roku ostatniego nabycia i w 5 latach wcześniej nie przekracza kwoty z art. 9 ust. 1 pkt 1, czyli 36 120 zł (art. 4a ust. 4 pkt 1). Nie trzeba go też składać, gdy darowizna powstała w formie aktu notarialnego (pkt 2).
2. Jeśli darowizną są pieniądze, a ich suma od tej samej osoby w roku nabycia i w 5 latach wcześniej przekracza 36 120 zł, art. 4a ust. 1 pkt 2 wymaga udokumentowania ich otrzymania. Dowodem jest przelew na rachunek bankowy albo przekaz pocztowy.

Gdy warunków nie spełnicie, art. 4a ust. 3 każe opodatkować nabycie na zasadach grupy I. Lista z art. 4a nie obejmuje teściów, zięcia ani synowej. Prezent od rodziców partnera dla synowej albo zięcia mieści się więc w limicie grupy I z art. 9 ust. 1 pkt 1, ale pełnego zwolnienia z art. 4a nie ma.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy

Przy darowiźnie bez aktu notarialnego obowiązek powstaje z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia (art. 6 ust. 1 pkt 4). W kopercie to moment, w którym dostajecie pieniądze. Od tego dnia liczycie 6 miesięcy na zgłoszenie z art. 4a. Gdy podatek jednak powstaje, art. 17a ust. 1 daje miesiąc od dnia powstania obowiązku na złożenie zeznania podatkowego.

Kwoty od tej samej osoby sumują się

Art. 9 ust. 2: jeśli ktoś daje więcej niż raz, do ostatniego nabycia dolicza się nabycia od tego samego zbywcy w roku ostatniego nabycia i w 5 latach poprzednich. Znajomy, który da Wam 4 000 zł na ślub i 3 000 zł dwa lata później na dziecko, daje razem 7 000 zł. To ponad 5733 zł dla grupy III. Podatek liczy się od łącznej kwoty, a od wyniku potrąca się podatek zapłacony od wcześniejszych nabyć (art. 9 ust. 2). Limit liczy się od darczyńcy, nie od okazji.

Przykład: wesele z kopertami

Ślub we wrześniu 2027. Pieniądze w kopertach i przelewach dają:

Razem wpływa 91 000 zł, a podatku nie ma, bo żaden darczyńca nie przekracza swojego limitu. Gdyby suma od rodziców Panny Młodej, razem z darowiznami z tego roku i 5 lat wstecz, wyniosła 40 000 zł, przekroczyłaby 36 120 zł. Wtedy art. 4a ust. 1 pkt 2 wymaga potwierdzenia przelewem, a art. 4a ust. 1 pkt 1 zgłoszenia SD-Z2 w 6 miesięcy od powstania obowiązku. Bez spełnienia tych warunków nabycie jest opodatkowane na zasadach grupy I (art. 4a ust. 3).

Art. 9 ust. 2 każe w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy nabyte w okresie, z którego liczy się sumę, więc zapisujcie, kto i ile dał. Koszty wesela, z których te pieniądze często się pokrywa, zebraliśmy w Ile kosztuje wesele 2027, a wysokość kopert, jaka jest przyjęta wśród gości, w tekście Ile do koperty 2027. Jeśli myślicie o wspólnych finansach po ślubie, zajrzyjcie do Wspólne konto po ślubie.